Kiedy to już ADHD? Przewodnik po objawach

Wyobraź sobie dziecko, które zawsze jest w ruchu, nie potrafi skupić się na jednej czynności dłużej niż chwilę, a do tego często działa impulsywnie, bez zastanowienia. Czy to tylko żywiołowość, czy może coś więcej? Być może to ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi – trudne do wychwycenia zaburzenie, które jednak odpowiednio wcześnie rozpoznane, może znacznie poprawić komfort życia. ADHD to coś więcej niż „nadpobudliwość”. To złożony zestaw objawów, które utrudniają codzienne funkcjonowanie nie tylko dziecku, ale i dorosłemu. Jak więc rozpoznać, że to już czas, by sięgnąć po profesjonalną pomoc? 

Co mówi nauka o objawach ADHD?
Diagnoza ADHD opiera się na kryteriach zawartych w najnowszych klasyfikacjach diagnostycznych. Aby móc mówić o ADHD, osoba musi wykazywać charakterystyczne objawy z minimum jednej z dwóch grup: koncentracji i uwagi albo nadpobudliwości i impulsywności. Objawy muszą występować co najmniej przez sześć miesięcy oraz być widoczne w co najmniej dwóch różnych sytuacjach — np. w domu i w szkole lub pracy.

Objawy zaburzeń koncentracji i uwagi

• Częste robienie niedbałych błędów w pracy lub podczas nauki
• Trudności z utrzymaniem uwagi podczas zadań lub zabaw
• Częsty brak realizacji poleceń lub zadań do końca
• Problemy z organizacją działań i zadań
• Unikanie lub niechęć do zadań wymagających dłuższego wysiłku umysłowego
• Częste gubienie rzeczy (np. przybory szkolne, klucze)
• Łatwe rozpraszanie się bodźcami zewnętrznymi
• Zapominanie o codziennych obowiązkach

Objawy nadpobudliwości psychoruchowej i impulsywności

• Trudność w wysiedzeniu miejscu – wierci się, kręci na krześle
• Częste wstawanie w sytuacjach, gdy powinno się siedzieć (np. w szkole, pracy)
• Uczucie wewnętrznego niepokoju
• Trudności w cichym i spokojnym wykonywaniu zadań
• Wrażenie ciągłego „bycia w ruchu”
• Mówi nadmiernie dużo i szybko
• Wypowiadanie nieprzemyślanych uwag
• Trudności z oczekiwaniem na swoją kolej
• Przerywanie lub przeszkadzanie innym w rozmowie
  
  

Bardzo ważne jest, aby objawy utrzymywały się przez co najmniej sześć miesięcy, pojawiały się w różnych środowiskach (na przykład w domu i w szkole lub pracy) oraz istotnie utrudniały życie społeczne, edukacyjne lub zawodowe. Diagnoza wymaga także wykluczenia innych przyczyn, takich jak zaburzenia lękowe czy depresja, które mogą powodować podobne objawy. Rozpoznanie ADHD opiera się na szczegółowym wywiadzie oraz badaniu klinicznym, w tym zastosowaniu specjalistycznych testów psychologicznych. Dzięki temu specjaliści mogą dokładnie ocenić, czy obserwowane zachowania wynikają z ADHD, a także dobrać odpowiednie metody wsparcia i terapii.

Jeżeli zastanawiasz się nad diagnozą ADHD to zapraszam do umówienia się na konsultację wstępną, gdzie wspólnie zastanowimy się nad koniecznością dalszego procesu diagnostycznego!