Terapia EMDR – jak działa i komu może pomóc?

Terapia EMDR (ang. Eye Movement Desensitization and Reprocessing) to metoda terapeutyczna o silnych podstawach naukowych, której skuteczność potwierdzono w licznych badaniach klinicznych. Stosuje się ją przede wszystkim w leczeniu traumy i zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD), ale coraz częściej także w pracy z lękiem, niską samooceną czy natrętnymi wspomnieniami.

Skąd wzięła się metoda EMDR?
EMDR została opracowana w latach 80. przez amerykańską psycholożkę Francine Shapiro. Odkryła ona, że szybkie ruchy gałek ocznych mogą wpływać na sposób, w jaki mózg przetwarza trudne wspomnienia. W uproszczeniu: poprzez rytmiczną stymulację (np. ruchy oczu, dźwięki lub naprzemienny dotyk) terapeuta pomaga pacjentowi „odblokować” przetwarzanie informacji zatrzymane w momencie traumatycznego doświadczenia.

Kiedy wydarza się coś bardzo trudnego, nasz mózg nie zawsze jest w stanie w pełni „przetrawić” to, co się stało. Wspomnienia zostają niejako „zamrożone” – wracają w snach, w postaci natrętnych myśli lub reakcji fizjologicznych na neutralne bodźce. EMDR wspiera naturalny proces przetwarzania tych doświadczeń, by mogły one trafić do pamięci długotrwałej w zintegrowanej, bezpiecznej formie.

Jak wygląda sesja EMDR?
Podczas terapii pacjent jest zachęcany do przywołania trudnego wspomnienia, jednocześnie uczestnicząc w serii bilateralnych (naprzemiennych) bodźców – najczęściej są to ruchy oczu w lewo i prawo. Terapeuta prowadzi proces w sposób kontrolowany i bezpieczny, monitorując emocje pacjenta. Z czasem nieprzyjemne wspomnienia stają się mniej intensywne emocjonalnie. Proces EMDR obejmuje kilka etapów: od dokładnej diagnozy i przygotowania emocjonalnego, przez właściwe przetwarzanie wspomnień, aż po utrwalenie nowych, adaptacyjnych przekonań.

Czy EMDR działa?
Światowe organizacje, takie jak WHO, APA czy NICE, uznają EMDR za skuteczną metodę leczenia PTSD. W ostatnich latach badacze analizują także jej zastosowanie w terapii depresji, zaburzeń lękowych i trudności emocjonalnych wynikających z doświadczeń wczesnodziecięcych.

Dla kogo jest terapia EMDR?
Z terapii EMDR mogą skorzystać osoby, które:

• doświadczyły wypadku, przemocy lub straty,
• zmagają się z natrętnymi wspomnieniami lub koszmarami,
• odczuwają niewytłumaczony lęk czy napięcie emocjonalne,
• mają trudności z poczuciem własnej wartości,
• przeszły emocjonalnie trudne relacje lub sytuacje z dzieciństwa.